Πιάνο

Το πιάνο είναι ένα από τα σημαντικότερα και πιο αγαπημένα μουσικά όργανα, με ιστορία που ξεκινά από τις αρχές του 18ου αιώνα. Οι πρόγονοί του ήταν το τσέμπαλο και το κλαβίχορδο, όργανα με πλήκτρα που όμως είχαν περιορισμούς: το τσέμπαλο δεν μπορούσε να αποδώσει διαβαθμίσεις έντασης, ενώ το κλαβίχορδο είχε πολύ χαμηλή ένταση ήχου. Η μεγάλη τομή έγινε γύρω στο 1700 από τον Ιταλό οργανοποιό Μπαρτολομέο Κριστοφόρι, ο οποίος εφηύρε ένα όργανο στο οποίο οι χορδές χτυπιούνταν από σφυράκια. Έτσι, ο εκτελεστής μπορούσε να παίξει άλλοτε πιο δυνατά και άλλοτε πιο απαλά, ανάλογα με την πίεση στο πλήκτρο. Το όργανο αυτό ονομάστηκε «πιανοφόρτε» και αργότερα απλώς «πιάνο».

 

Κατά τον 18ο αιώνα το πιάνο άρχισε να εξαπλώνεται, με συνθέτες όπως ο Μότσαρτ να το χρησιμοποιούν ευρέως. Στα χρόνια του Μπετόβεν το όργανο εξελίχθηκε σημαντικά: οι χορδές έγιναν πιο ισχυρές, ο σκελετός πιο ανθεκτικός, ο ήχος πιο γεμάτος και το πεντάλ τελειοποιήθηκε, δίνοντας μεγαλύτερη εκφραστικότητα. Σταδιακά δημιουργήθηκαν οι δύο βασικές μορφές του πιάνου, το πιάνο με ουρά και το κάθετο πιάνο, που έγινε δημοφιλές στα σπίτια λόγω μεγέθους.

 

Ο 19ος αιώνας θεωρείται η «χρυσή εποχή» του πιάνου. Το όργανο έγινε κεντρικό στη μουσική δημιουργία, ενώ συνθέτες όπως ο Σοπέν, ο Λιστ, ο Σούμαν και ο Μπραμς έγραψαν αριστουργήματα αποκλειστικά γι’ αυτό. Ταυτόχρονα, το πιάνο έγινε αναπόσπαστο στοιχείο της αστικής ζωής και της μουσικής παιδείας. Τον 20ο αιώνα το πιάνο βρήκε θέση και σε άλλα είδη μουσικής, όπως η τζαζ και η ποπ, ενώ παράλληλα εμφανίστηκαν νέες μορφές του, όπως το ηλεκτρικό πιάνο και αργότερα τα ψηφιακά πιάνα και τα συνθεσάιζερ.

 

Σήμερα, το πιάνο παραμένει ένα από τα πιο διαδεδομένα και εκφραστικά όργανα στον κόσμο. Χρησιμοποιείται τόσο στη σόλο μουσική όσο και στη συνοδεία φωνών και ορχηστρών, με ρεπερτόριο που εκτείνεται από την κλασική μέχρι τη σύγχρονη μουσική. Η δυνατότητά του να αποδίδει απεριόριστες εκφραστικές αποχρώσεις, από την πιο απαλή μέχρι την πιο δυνατή νότα, το καθιστά μοναδικό και διαχρονιό.